Υπάρχουν στιγμές που αναρωτιέσαι αν ζεις σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πόλη ή αν κάποιος αποφάσισε να αναβιώσει τον Μεσαίωνα, απλώς με καλύτερα αθλητικά παπούτσια και περισσότερα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Στις 4 Νοεμβρίου, στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου, σημειώθηκε ένα περιστατικό που θα έπρεπε να μας προβληματίσει πολύ περισσότερο από όσο θα κρατήσει η διάρκεια ζωής του στις ειδήσεις.

Κατά τη διάρκεια φοιτητικής συνέλευσης στο Τμήμα Μαθηματικών του ΕΚΠΑ, ομάδα περίπου 50 ατόμων με καλυμμένα χαρακτηριστικά εισέβαλε στον χώρο και επιτέθηκε σε φοιτητές. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες και τα δημοσιεύματα, χρησιμοποιήθηκαν ρόπαλα, κοντάρια, τσεκούρια και μολότοφ.

Τρεις φοιτητές τραυματίστηκαν και μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο «Γεώργιος Γεννηματάς». Ανάμεσά τους ένας 18χρονος πρωτοετής, ο οποίος υπέστη εγκαύματα όταν πήρε φωτιά το μπουφάν του από μολότοφ.

Διάβασες σωστά. Δεκαοκτώ χρονών. Πρωτοετής. Σε πανεπιστήμιο.

Εκεί όπου υποτίθεται ότι πηγαίνεις για να μάθεις να σκέφτεσαι, να αμφισβητείς, να διαφωνείς και να διαμορφώνεις τη δική σου αντίληψη για τον κόσμο.

Όχι για να μάθεις πόσο γρήγορα μπορείς να τρέξεις όταν κάποιος αποφασίσει να σου πετάξει φωτιά.

Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό πρόβλημα.

Όταν δεν έχεις επιχειρήματα, φέρνεις τσεκούρι;

Η φοιτητική συνέλευση είναι ένας χώρος πολιτικής έκφρασης, διαφωνίας, αντιπαράθεσης και συλλογικών αποφάσεων. Μπορεί κάποιος να συμφωνεί, να διαφωνεί, να θεωρεί τις αποφάσεις σωστές ή εντελώς λανθασμένες.

Αυτό ακριβώς είναι το νόημα της ελεύθερης σκέψης.

Η δυνατότητα να πεις αυτό που πιστεύεις χωρίς να φοβάσαι ότι κάποιος θα εμφανιστεί με κουκούλα και θα προσπαθήσει να σου εξηγήσει τη δική του πολιτική θεωρία με ένα κοντάρι στο κεφάλι.

Αν χρειάζεσαι ρόπαλα για να επιβάλεις την άποψή σου, δεν κάνεις πολιτική. Δεν κάνεις διάλογο. Δεν υπερασπίζεσαι κάποια ιδεολογία.

Απλώς αποδεικνύεις ότι δεν έχεις κανέναν σεβασμό ούτε στην ελευθερία του άλλου ούτε στην ίδια την έννοια της διαφωνίας.

Και το πιο ειρωνικό;

Συνήθως όσοι εμφανίζονται ως οι μεγαλύτεροι υπερασπιστές κάποιας ιδεολογίας είναι οι πρώτοι που ξεχνούν τις βασικότερες αρχές της όταν αυτές δεν εξυπηρετούν τον σκοπό τους.

Η βία δεν έχει πολιτική ασυλία

Εδώ βρίσκεται ίσως η μεγαλύτερη παθογένεια της ελληνικής πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας.

Έχουμε καταφέρει να δημιουργήσουμε μια κοινωνία στην οποία η καταδίκη της βίας περνάει πρώτα από πολιτικό έλεγχο.

Ποιος το έκανε;

Σε ποιον χώρο ανήκει;

Ποια παράταξη υποστηρίζει;

Ποιον εξυπηρετεί η καταδίκη;

Και ανάλογα με τις απαντήσεις, αρχίζει η γνωστή διαδικασία της επιλεκτικής ευαισθησίας.

Αν η βία προέρχεται από τον πολιτικό χώρο που αντιπαθούμε, είναι φασισμός, παρακράτος, εγκληματική συμπεριφορά και απειλή για τη δημοκρατία.

Αν προέρχεται από τον χώρο που συμπαθούμε, ξαφνικά εμφανίζονται οι ιστορικές αναλύσεις, οι κοινωνικές συνθήκες, οι προκλήσεις, οι αντιπαραθέσεις και όλα εκείνα τα υπέροχα επιχειρήματα που επιστρατεύονται για να εξηγήσουν γιατί τελικά δεν πρέπει να καταδικάσουμε ακριβώς αυτό που πριν λίγο καταδικάζαμε.

Η βία, όμως, δεν αποκτά ηθική νομιμοποίηση επειδή ο δράστης έχει το σωστό πολιτικό πρόσημο.

Δεν υπάρχει δημοκρατική μολότοφ.

Δεν υπάρχει προοδευτικό τσεκούρι.

Δεν υπάρχει επαναστατικό δικαίωμα να τρομοκρατείς ανθρώπους που διαφωνούν μαζί σου.

Και δεν υπάρχει ιδεολογία που να σου δίνει το δικαίωμα να αποφασίζεις ποιος έχει δικαίωμα να μιλάει και ποιος πρέπει να φοβάται.

Το πανεπιστήμιο δεν είναι ιδιοκτησία κανενός

Τα πανεπιστήμια δεν ανήκουν σε παρατάξεις, πολιτικές ομάδες ή οργανωμένες μειοψηφίες.

Ανήκουν στην ακαδημαϊκή κοινότητα και στην κοινωνία.

Είναι χώροι γνώσης, έρευνας, διαλόγου και ελεύθερης διακίνησης ιδεών.

Αν ένας φοιτητής φοβάται να συμμετάσχει σε μια συνέλευση επειδή μπορεί να δεχτεί επίθεση, τότε κάτι πολύ σοβαρό έχει ήδη αποτύχει.

Και δεν έχει σημασία αν συμφωνούμε με τη συνέλευση, με τις αποφάσεις της ή με τα πρόσωπα που συμμετέχουν.

Το δικαίωμα του άλλου να εκφράζεται δεν αποτελεί προνόμιο που του παραχωρούμε όταν μας αρέσουν οι απόψεις του.

Είναι θεμελιώδης προϋπόθεση της δημοκρατίας.

Όποιος δεν μπορεί να το καταλάβει αυτό, ίσως θα έπρεπε να ξαναπεράσει από το πρώτο μάθημα. Όχι απαραίτητα του Μαθηματικού. Της στοιχειώδους κοινωνικής συνύπαρξης.

Και η πολιτεία; Θα ανακαλύψουμε πάλι την ασφάλεια μετά το περιστατικό;

Μετά την επίθεση, το υπουργείο Παιδείας ζήτησε έγγραφες εξηγήσεις από την Πρυτανεία σχετικά με τα μέτρα ασφαλείας και τον χρόνο αντίδρασης της φύλαξης.

Οι αστυνομικές αρχές εξετάζουν βιντεοληπτικό υλικό και μαρτυρίες για την ταυτοποίηση των δραστών.

Και εδώ υπάρχει μια δεύτερη, εξίσου σημαντική συζήτηση.

Πώς γίνεται μια ομάδα δεκάδων ατόμων να εισβάλλει οργανωμένα σε πανεπιστημιακό κτίριο, να επιτεθεί σε φοιτητές με τέτοια μέσα και να δημιουργήσει σκηνές απόλυτου τρόμου;

Ποιος είχε την ευθύνη της φύλαξης;

Ποια ήταν η αντίδραση των αρμόδιων υπηρεσιών;

Τι μέτρα ασφαλείας υπήρχαν;

Και κυρίως, τι πρόκειται να αλλάξει ώστε να μη συζητάμε ξανά τα ίδια μετά από ένα επόμενο περιστατικό;

Δεν αρκεί να εμφανίζονται οι αρμόδιοι μετά από κάθε επίθεση, να ανταλλάσσουν ανακοινώσεις και να υπόσχονται ότι θα εξετάσουν το ζήτημα.

Η πρόληψη είναι δουλειά πριν συμβεί το κακό. Όχι δελτίο Τύπου μετά.

Φυσικά, η ασφάλεια των πανεπιστημίων χρειάζεται σοβαρή συζήτηση, χωρίς εύκολες απαντήσεις και χωρίς να θεωρούμε ότι η αστυνόμευση από μόνη της λύνει κάθε πρόβλημα.

Αλλά η ελευθερία του πανεπιστημίου δεν μπορεί να σημαίνει ελευθερία για όποιον επιθυμεί να τρομοκρατεί τους υπόλοιπους.

Ζωγράφου: Δεν είναι απλώς μια είδηση από κάπου αλλού

Για όσους ζούμε στου Ζωγράφου, η Πανεπιστημιούπολη δεν είναι ένας αφηρημένος πανεπιστημιακός χώρος σε κάποια μακρινή περιοχή.

Είναι κομμάτι της πόλης μας.

Είναι ένας χώρος από τον οποίο περνούν καθημερινά χιλιάδες φοιτητές, εργαζόμενοι και κάτοικοι.

Και όταν μέσα σε αυτόν τον χώρο εκτυλίσσονται τέτοια περιστατικά, δεν μπορούμε να τα αντιμετωπίζουμε ως μια ακόμη είδηση που θα προσπεράσουμε μέχρι να εμφανιστεί η επόμενη.

Το ζητούμενο δεν είναι να δημιουργήσουμε πανικό ούτε να μετατρέψουμε ένα περιστατικό σε αφορμή για πολιτική εκμετάλλευση.

Είναι να απαιτήσουμε απαντήσεις, ευθύνες και ουσιαστικά μέτρα.

Γιατί μια πόλη που φιλοξενεί ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστημιακά συγκροτήματα της χώρας οφείλει να ενδιαφέρεται για το τι συμβαίνει μέσα σε αυτό.

Κάπου χάσαμε την μπάλα. Και μάλλον όχι μόνο στο γήπεδο.

Δεν χρειάζεται να συμφωνούμε πολιτικά.

Δεν χρειάζεται να έχουμε τις ίδιες απόψεις.

Δεν χρειάζεται καν να συμπαθούμε ο ένας τον άλλον.

Χρειάζεται όμως να αποδεχτούμε ότι ο άλλος έχει το ίδιο δικαίωμα να σκέφτεται, να μιλάει και να διαφωνεί με εμάς.

Αυτό είναι δημοκρατία.

Όχι να κερδίζει όποιος έχει τους περισσότερους φίλους, τις περισσότερες φωνές ή τα περισσότερα ρόπαλα.

Και αν έχουμε φτάσει στο σημείο να θεωρούμε φυσιολογικό ότι μια φοιτητική συνέλευση μπορεί να καταλήξει με τρεις τραυματίες, μολότοφ και τσεκούρια, τότε το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο από τους ανθρώπους που κρατούσαν τα συγκεκριμένα αντικείμενα.

Είναι και η ανοχή που χτίζεται γύρω τους.

Γιατί η δημοκρατία δεν κινδυνεύει μόνο όταν κάποιος επιτίθεται με τσεκούρι.

Κινδυνεύει και όταν οι υπόλοιποι αρχίζουν να ψάχνουν λόγους για να εξηγήσουν γιατί, στη συγκεκριμένη περίπτωση, το τσεκούρι ίσως και να είχε δίκιο.

Zografou Pulse

Σημείωση: Το άρθρο βασίζεται στα δημοσιευμένα ρεπορτάζ της 4ης και 6ης Νοεμβρίου 2026. Οι έρευνες για την ταυτοποίηση των δραστών βρίσκονται σε εξέλιξη και δεν αποδίδεται ευθύνη σε συγκεκριμένα πρόσωπα ή ομάδες χωρίς επίσημα στοιχεία.