Αν θέλει κανείς να καταλάβει πραγματικά πού βρίσκεται ο πολιτισμός μας, δεν χρειάζεται να πάει σε μουσεία, θέατρα ή συναυλίες. Αρκεί μια βόλτα στο πεζοδρόμιο του Ζωγράφου: μπάζα από ανακαινίσεις, σπασμένα πλακάκια, ξηλωμένες πόρτες, καρέκλες εποχής ’80 και τσιμεντόλιθοι παρκαρισμένοι δίπλα στους κάδους σαν να ετοιμάζονται για καλοκαιρινή συναυλία.

Η κουλτούρα του δημότη; Απλή. Ό,τι μας περισσεύει, το πετάμε στον δρόμο. Μπάζα, στρώματα, ολόκληρες κουζίνες. Άλλωστε, “εκεί που πετάει ο γείτονας, θα πετάξω κι εγώ”. Έτσι, δημιουργείται ένα άτυπο φεστιβάλ εσωτερικής διακόσμησης, απλωμένο στις γειτονιές.

Η διαχείριση της δημοτικής αρχής; Εξίσου πρωτότυπη. Ένα μείγμα “δεν είδα, δεν άκουσα, δεν ξέρω” με λίγο “φταίει η κλιματική αλλαγή”. Οι μπλε κάδοι ξεχειλίζουν, τα φορτηγά αποκομιδής κάνουν περάσματα-φαντάσματα, και οι ανακοινώσεις γράφουν για “ευαισθητοποίηση των πολιτών”. Δηλαδή, να μην το πετάξουμε δίπλα στο σχολείο, αλλά πίσω από το ΚΑΠΗ.

Και εδώ έρχεται το καλύτερο: ο Δήμος καλεί τον δημότη να τηλεφωνήσει, να δηλώσει τα μπάζα του και να πληρώσει ένα αντίτιμο για την αποκομιδή ή να νοικιάσει κάδο επί πληρωμή. Ωραία και νοικοκυρεμένα. Μόνο που, λίγες μέρες μετά, οι ίδιες υπηρεσίες περνούν και τα μαζεύουν τσάμπα, λες και συμμετέχουμε σε τηλεπαιχνίδι “Πλήρωσες – Έχασες”. Έτσι δημιουργείται το απόλυτο παράδοξο: πληρώνεις για κάτι που στο τέλος γίνεται δωρεάν, αλλά μόνο αν δεν ακολούθησες τη διαδικασία. Εδώ δεν έχουμε δημοτική πολιτική, έχουμε stand-up comedy με φορτηγό απορριμμάτων.

Η πόλη έχει καταντήσει εργοτάξιο χωρίς έργο. Οι δρόμοι γεμίζουν μικρά βουνά από μπάζα, που σιγά σιγά γίνονται τοπόσημα. “Ραντεβού στο σπασμένο καζανάκι της Ούλωφ Πάλμε” ή “στρίψε δεξιά εκεί που είναι τα παλιά πλακάκια κουζίνας”. Google Maps για τοπικούς ήρωες.

Και φυσικά, όλοι έχουν άποψη:

• Ο δημότης: “Πού να τα πάω; Να τα κουβαλάω εγώ;”
• Ο Δήμος: “Δεν έχουμε συνεργείο, ούτε χώρο διάθεσης… αλλά αν πληρώσεις, μπορεί”.
• Οι γείτονες: “Να τα μαζέψει κάποιος, αλλά όχι εγώ”.

Έτσι, ο Ζωγράφου παραμένει στο ίδιο μοτίβο: πόλη-σκουπιδότοπος με τις καλύτερες προθέσεις. Γιατί εδώ δεν πετάμε απλά μπάζα. Πετάμε νοοτροπία. Πετάμε συνείδηση. Και το ωραίο; Μετά αναρωτιόμαστε γιατί η πόλη δείχνει εγκαταλελειμμένη.

Μπάζα δεν είναι μόνο αυτά που βλέπουμε στα πεζοδρόμια. Μπάζα είναι η μισή κουλτούρα μας και η άλλη μισή διαχείριση της δημοτικής αρχής. Και μαζί χτίζουν τον πιο ανθεκτικό τοίχο: τον τοίχο της αδιαφορίας.